← Mal
حسابکەری زەکات
زەکات یەکێکە لە پێنج پایەی ئیسلام: خێرێکی ساڵانەی ٢.٥٪ لەسەر سامانی شەرعیی کە موسڵمانێک بە ماوەی یەک ساڵی کۆچی تەواو خاوەنی بووە، کاتێک بگاتە ئاستی نیساب. سامان و دیناکانت لەخوارەوە داخڵ بکە تا زەکاتی پێویستت خەمڵێنرێت.
چۆن زەکات حساب دەکرێت
- سامانە زەکاتیەکانت کۆ بکەوە: پارە و پاشەکەوتی بانک، نرخی بازاڕی زێڕ و زیو، سەهم و وەبەرهێنانەکان، کاڵا و سامانی بازرگانی، و پارەیەک کە کەسانی تر دەیانگوێتی تۆ و چاوەڕوانی وەرگرتنیانی دەکەیت.
- دینە پەسەندکراوەکانت کەم بکەرەوە، وەک دینانێک کە ئێستا واجبن. ئەنجامەکە سامانی خاڵصی زەکاتیت دەبێت.
- ئەگەر سامانی خاڵصت بەرامبەر یان بەرزتر بوو لە نیساب، نرخی ٨٥ گرامی زێڕ یان ٥٩٥ گرامی زیو، زەکات بە ڕێژەی ٢.٥٪ واجب دەبێت.
- هەڵبژاردنی نیساب: نیسابی زێڕ (٨٥ گرام) ئاستێکی بەرزتر دەدات، لە کاتێکدا نیسابی زیو (٥٩٥ گرام) نزمتره، بۆیە کەسی زیاتری ناخاتەوە ئەرکی زەکات و سوودی زیاتر بە وەرگیراندا دەگەیەنێت. زۆرێک لە زانایانی ئەمڕۆ نیسابی زیوی بۆ پاشەکەوتی پارەیی پێشنیاز دەکەن.
- ئەوەی حساب دەکرێت: پارەی نەقد و حسابە جاریەکان، پاشەکەوت، نرخی زێڕ و زیوی خاوەنتی، سەهم، پەنشن و وەبەرهێنانی دەستبەسەرت، کاڵاو موتوو بازرگانی و ئەوەی بۆ فرۆشتنت کڕیوە، و دینە متمانەپێکراوەکانی لەگوێت. ماڵی خۆت، ئۆتۆمبێلی کەسیت، کراس و ئامرازی کارەکەت زەکاتی لەسەر نییە.
- نموونەیەکی کرداری: وا بزانە ٨٬٠٠٠ پارەی نەقد، ٢٬٠٠٠ زێڕ و ١٬٠٠٠ کاڵای بازرگانیت هەیە، و ١٬٠٠٠ دینی ئێستاشت لەگوێیە. سامانی خاڵصی زەکاتیت دەبێتە ١٠٬٠٠٠. ئەگەر نیساب ٥٬٠٠٠ بوو، زەکات واجبە، و ٢.٥٪ی ١٠٬٠٠٠ دەبێتە ٢٥٠.
- زەکات دەدرێت کاتێک سامانت یەک ساڵی كۆچی تەواو (حەوڵ) بمێنێتەوە بەرامبەر یان بەرزتر لە نیساب. زۆرێک لە خەڵک ڕێکەوتێکی دیاریکراو لە ماوەی رەمەزان دادەنێن تا ئەوەی بیرت لێ نەچێت.
- زەکات کوێ دەچێت: قورئانی پیرۆز هەشت پۆلی وەرگیران ناو دەبات (سورەتی تەوبە ٩:٦٠)، لەوانە: هەژاران، دەسووڵەکان، ئەوانەی کە لە کۆکردنەوەی دا کار دەکەن، ئەوانەی دڵیان دەبێت ئارامبگرێت، ئازادکردنی دیلان، ئەوانەی بەردین، لە ڕێگەی خودا، و ئەوانەی لە ڕێ دامانووس بوون. زەکاتی فتر، کە لە کۆتایی رەمەزان دەدرێت، ئەرکێکی جیاوازو بچووکتره.
پرسیارە باوەکان
- نیسابی زەکات چەندە؟
- نیساب کەمترین سامانێکە کە موسڵمانێک دەبێت خاوەنی بێت پێش ئەوەی زەکات واجب بێت. بەرامبەر نرخی ٨٥ گرامی زێڕ یان ٥٩٥ گرامی زیوە. زۆرێک لە زانایان پێشنیاز دەکەن نرخی زیو بەکاربهێنرێت چونکە نزمتره و سوودی زیاتر بە وەرگیراندا دەگەیەنێت.
- دەبێت نیسابی زێڕ بەکاربهێنم یان نیسابی زیو؟
- هەردووکیان دروستن. نیسابی زیو (٥٩٥ گرام) نزمتره، بۆیە زەکات لەسەر پاشەکەوتی کەمتر واجب دەبێت و بە هەژاری زیاتر دەگات؛ زۆرێک لە زانایانی هاوچەرخ بۆ پارەی نەقد ئەمیان پێشنیاز دەکات. نیسابی زێڕ (٨٥ گرام) بەرزتره. نرخی ئەوەی بەکاربهێنە کە سامانت نزیکتری بە، بەپێی زانایانی خۆت.
- چەند زەکات دەدەم؟
- زەکات بە ڕێژەی ٢.٥٪ (یەک لە چەل) لەسەر سامانی خاڵصی زەکاتیت دەدرێت، بەمەرجێک ئەو سامانە بەرامبەر یان بەرزتر لە نیساب بێت و یەک ساڵی كۆچی تەواو مابێتەوە. لەسەر ١٠٬٠٠٠ی سامانی خاڵص، ئەوە دەبێتە ٢٥٠.
- کام سامانەکان زەکاتیان لەسەرە؟
- پارەی نەقد، پاشەکەوت، زێڕ، زیو، سەهم و وەبەرهێنانەکان، کاڵا و سامانی بازرگانی، و دینە وەرگیراوەکانی لەگوێت، هەموویان زەکاتیان لەسەرە. ماڵەکەت، ئۆتۆمبێل و ئەو کەلوپەلانەی بۆ ژیانی ڕۆژانە بەکاریان دەهێنیت بە گشتی زەکاتیان لەسەر نییە.
- دەبێت زەکات لە مووچە و پاشەکەوتەکەمدا بدەم؟
- زەکات لە داهاتەکەت کاتی وەرگرتندا نادەیت. بەڵکو، ئەوەی لە مووچەکەت کە لە ڕێکەوتی زەکاتی ساڵانەت پاشەکەوت ماوەتەوە، زیاد دەکرێت بە پارەی تری نەقدت و بۆ حساب کردنی نیساب و ٢.٥٪ دەگیرێتەبەر.
- دەتوانم دینەکانم و مۆرگێجەکەم کەم بکەمەوە؟
- دەتوانیت دینانێک کەم بکەیتەوە کە ئێستا واجبن، وەک پسوولەی ئەم مانگە یان پارەدانێک کە ئێستا واجبە. دینە درێژخایەنەکان وەک مۆرگێج بە گشتی تەنها بە قیستی ئێستای واجب کەم دەکرێنەوە، نەک بە کۆی باڵانسی ماوەکە. پێچەوانەی زانایانی خۆت بگرە.
- کێ دەتوانێت زەکاتەکەم وەریبگرێت؟
- قورئانی پیرۆز هەشت پۆل ناو دەبات (سورەتی تەوبە ٩:٦٠): هەژاران، دەسووڵەکان، ئەوانەی کار لە کۆکردنەوەی دا دەکەن، ئەوانەی دڵیان دەبێت ئارامبگرێت، ئازادکردنی دیلان، ئەوانەی بەردین، لە ڕێگەی خودا، و گەشتیارە دامانووسبووەکان. زەکات بە ئەو پەیوەندیدارانەت نادرێت کە پێشتر ئەرکی پاراستنت لەسەر دایە.
- ئایا حسابکەری زەکاتی Qurani دروست و تایبەتیه؟
- Qurani زەکاتەکەت بە ٢.٥٪ لەسەر نیساب تەنها لەسەر ئامێرەکەت حساب دەکات، هیچ حساب، تۆمارکردن و داتایەک ئامێرەکەت نابێتەوە. خەمڵێنێکە تا یارمەتیت بدات زەکاتەکەت تێبگەیت؛ بۆ سامانی ئاڵۆز، بە زانایەکی شایستە راوێژ بکە.