← Бош саҳифа
Allohning 99 Исми, Asma ul-Husna
Пайғамбар ﷺ айтдилар: "Allohнинг тўқсон тўққизта исми бор, юздан бир кам; ким уларни санаб ёдласа, жаннатга киради." Қуйида Allohнинг 99 гўзал исми (Asma ul-Husna) арабча матн, транслитерация ва ҳар бир исмнинг қисқача маъноси билан берилган, ўқиш, мушоҳада қилиш ва ёдлаш учун.
Барча 99 та исм
Арабча исм, транслитерация ва маъно
- الرَّحْمَٰن — Ar-Rahman: Ar-Раҳмон — Барча махлуқотига нисбатан энг раҳмли
- الرَّحِيم — Ar-Raheem: Ар-Раҳим — Мўминларга нисбатан энг меҳрибон
- الْمَلِك — Al-Malik: Ал-Малик — Барча нарсанинг эгаси ва подшоҳи
- الْقُدُّوس — Al-Quddus: Ал-Қуддус — Барча нуқсондан пок ва муназзаҳ
- السَّلَام — As-Salam: Ас-Салом — Барча айбдан саломат ва бенуқсон
- الْمُؤْمِن — Al-Mu'min: Ал-Мўмин — Пайғамбарларини тасдиқловчи, амонлик берувчи
- الْمُهَيْمِن — Al-Muhaymin: Ал-Муҳаймин — Махлуқотини кузатиб, қўриқлаб турувчи
- الْعَزِيز — Al-Aziz: Ал-Азиз — Ҳеч ким енга олмайдиган қудратли азиз
- الْجَبَّار — Al-Jabbar: Ал-Жаббор — Махлуқотини қаҳр билан бўйсундирган жаббор
- الْمُتَكَبِّر — Al-Mutakabbir: Ал-Мутакаббир — Барча ёмонликдан юксак ва улуғ
- الْخَالِق — Al-Khaliq: Ал-Холиқ — Барча нарсани йўқдан яратувчи холиқ
- الْبَارِئ — Al-Bari': Ал-Бори — Яратилишни ихтироъ қилган ва бошлаган бори
- الْمُصَوِّر — Al-Musawwir: Ал-Мусаввир — Xalqini xohlagan suratda shakllantiruvchi
- الْغَفَّار — Al-Ghaffar: Ал-Ғаффор — Bandalarining gunohlarini ko'p mag'firат qiluvchi
- الْقَهَّار — Al-Qahhar: Ал-Қаҳҳор — Hamma narsani bo'ysundiruvchi qahhor
- الْوَهَّاب — Al-Wahhab: Ал-Ваҳҳоб — Evazсиз in'om etuvchi
- الرَّزَّاق — Ar-Razzaq: Ар-Раззоқ — Barcha mahluqotini rizqlantiruvchi
- الْفَتَّاح — Al-Fattah: Ал-Фаттоҳ — Bandалари ўртасида ҳақ билан ҳукм қилувчи
- الْعَلِيم — Al-Alim: Ал-Алим — Ҳар нарсани билувчи
- الْقَابِض — Al-Qabid: Ал-Қобиз — Ризқ ва жонларни ҳикмати билан қабз қилувчи
- الْبَاسِط — Al-Basit: Ал-Босит — Хоҳлаганига ризқни кенг ёювчи
- الْخَافِض — Al-Khafid: Ал-Хофиз — Кибр ва исён аҳлини пастга туширувчи
- الرَّافِع — Ar-Rafi': Ар-Рофеъ — Ўз авлиёларини тоат билан юксалтирувчи
- الْمُعِزّ — Al-Mu'izz: Ал-Муъизз — Хоҳлаганини азиз қилувчи
- الْمُذِلّ — Al-Mudhill: Азиз қилувчи эмас, хор қилувчи — Ал-Музилл — Хоҳлаган кишини адолат билан хор қилувчи
- السَّمِيع — As-Sami': Ас-Самиъ — Ҳар бир овозни эшитувчи
- الْبَصِير — Al-Basir: Ал-Басир — Ҳар нарсани кўрувчи
- الْحَكَم — Al-Hakam: Ал-Ҳакам — Ўз бандалари орасида адолат билан ҳукм қилувчи
- الْعَدْل — Al-Adl: Ал-Адл — Ҳукми ва амалида тўлиқ адолатли
- اللَّطِيف — Al-Latif: Ал-Латиф — Бандаларига меҳрибон ва мулойим
- الْخَبِير — Al-Khabir: Ал-Хабир — Ишларнинг ботинидан хабардор
- الْحَلِيم — Al-Halim: Ал-Ҳалим — Жазо беришга шошилмайдиган ҳалим
- الْعَظِيم — Al-Azim: Ал-Азим — Зоти ва сифатларида улуғ
- الْغَفُور — Al-Ghafur: Ал-Ғафур — Гуноҳларни яширувчи ва афв этувчи
- الشَّكُور — Ash-Shakur: Аш-Шакур — Озгина амалга кўп савоб берувчи шокир
- الْعَلِيّ — Al-Ali: Ал-Алий — Ўз халқи устида юксак турувчи
- الْكَبِير — Al-Kabir: Ал-Кабир — Улуг Зот, ундан барча нарса паст
- الْحَفِيظ — Al-Hafiz: Ал-Ҳафиз — Барча махлуқ ва амалларни сақловчи
- الْمُقِيت — Al-Muqit: Ал-Муқит — Махлуқотларни ризқлантирувчи ва боқувчи
- الْحَسِيب — Al-Hasib: Ал-Ҳасиб — Бандаларини ҳисоб-китоб қилувчи
- الْجَلِيل — Al-Jalil: Ал-Жалил — Улуғлик ва азамат соҳиби
- الْكَرِيم — Al-Karim: Ал-Карим — Яхшилик ва ато-мурҳамати кўп
- الرَّقِيب — Ar-Raqib: Ар-Рақиб — Ҳар бир нарсани кузатиб турувчи
- الْمُجِيب — Al-Mujib: Ал-Мужиб — Бандаларининг дуосига ижобат қилувчи
- الْوَاسِع — Al-Wasi': Ал-Васиъ — Илми ва раҳмати кенг бўлган
- الْحَكِيم — Al-Hakim: Ал-Ҳаким — Сўз ва ишларида ҳикматли
- الْوَدُود — Al-Wadud: Ал-Вадуд — Авлиёларига меҳр-муҳаббат кўрсатувчи
- الْمَجِيد — Al-Majeed: Ал-Мажид — Камолотида улуғ ва буюк
- الْبَاعِث — Al-Ba'ith: Тирилтирувчи (Ал-Боис) — Qiyomat kuni xalqni qayta tiriltiradigan Zot
- الشَّهِيد — Ash-Shahid: Гувоҳ (Аш-Шаҳид) — Hamma narsaga guvoh bo'lgan Zot
- الْحَقّ — Al-Haqq: Мутлақ Ҳақиқат (Ал-Ҳақ) — Shubhasiz, mutlaq haqiqat bo'lgan Zot
- الْوَكِيل — Al-Wakil: Вакил, Ишларни Бошқарувчи (Ал-Вакил) — Tavakkal qilganlar uchun yetarli bo'lgan Vakil
- الْقَوِيّ — Al-Qawiyy: Қудратли (Ал-Қавий) — Qudrati to'liq va mukammal bo'lgan Kuchli Zot
- الْمَتِين — Al-Matin: Мустаҳкам, Бардавом (Ал-Матин) — Kuchi beqiyos, mustahkam va sobit Zot
- الْوَلِيّ — Al-Waliyy: Дўст, Ҳомий (Ал-Валий) — Bandalarini qo'llab-quvvatlaydigan Valiy
- الْحَمِيد — Al-Hamid: Мақтовга Лойиқ (Ал-Ҳамид) — Har holda maqtovga loyiq bo'lgan Zot
- الْمُحْصِي — Al-Muhsi: Ҳамма Нарсани Ҳисобловчи (Ал-Муҳсий) — Hamma narsani sanoqli bilgan Zot
- الْمُبْدِئ — Al-Mubdi': Яратувчи, Бошловчи (Ал-Мубдий) — Xalqni ibtido bilan yaratgan Zot
- الْمُعِيد — Al-Mu'id: Қайтарувчи (Ал-Муид) — Xalqni yo'q bo'lgandan keyin qaytaradigan Zot
- الْمُحْيِي — Al-Muhyi: Ҳаёт Берувчи (Ал-Муҳйий) — O'liklarni tiriltiruvchi Zot
- الْمُمِيت — Al-Mumit: Ал-Мумит (ўлимни берувчи) — Ҳар бир тирик мавжудотга ўлимни берувчи
- الْحَيّ — Al-Hayy: Ал-Ҳайй (абадий тирик) — Ўлмайдиган, абадий тирик зот
- الْقَيُّوم — Al-Qayyum: Ал-Қаййум (ўз-ўзича мавжуд ва барчани сақловчи) — Ўзи билан қоим, бошқаларни боқиб турувчи
- الْوَاجِد — Al-Wajid: Ал-Вожид (идрок этувчи, топувчи) — Ҳеч нарса ожиз қила олмайдиган, топувчи зот
- الْمَاجِد — Al-Majid: Ал-Можид (улуғ, шарафли) — Кенг карам ва улуғворлик соҳиби
- الْوَاحِد — Al-Wahid: Ал-Воҳид (ягона) — Зотида ягона ва тенгсиз
- الْأَحَد — Al-Ahad: Ал-Аҳад (бир, бўлинмас) — Ўхшаши ва шериги йўқ ягона
- الصَّمَد — As-Samad: Ас-Самад (абадий, мустақил) — Эҳтиёжларда мурожаат қилинадиган абадий ва беҳожат зот
- الْقَادِر — Al-Qadir: Ал-Қодир (қудратли) — Ҳар нарсага қодир
- الْمُقْتَدِر — Al-Muqtadir: Ал-Муқтадир (ҳар нарсага қодир) — Қудрати мукаммал ва чексиз
- الْمُقَدِّم — Al-Muqaddim: Ал-Муқаддим (илгарилатувчи) — Хоҳлаганини илгари суручи
- الْمُؤَخِّر — Al-Mu'akhkhir: Ал-Муаххир (кечиктирувчи) — Хоҳлаганини ҳикмати билан кечиктирувчи
- الْأَوَّل — Al-Awwal: Биринчи (Ал-Аввал) — Биринчи — Ундан олдин ҳеч нарса йўқ
- الْآخِر — Al-Akhir: Охирги (Ал-Охир) — Охирги — Ундан кейин ҳеч нарса йўқ
- الظَّاهِر — Az-Zahir: Зоҳир (Аз-Зоҳир) — Зоҳир — Ундан юқори ҳеч нарса йўқ
- الْبَاطِن — Al-Batin: Ботин (Ал-Ботин) — Ботин — Ундан яқинроқ ҳеч нарса йўқ
- الْوَالِي — Al-Wali: Вали (Ал-Вали) — Вали — Ўз халқига тасарруф қилувчи
- الْمُتَعَالِي — Al-Muta'ali: Мутаоли (Ал-Мутаоли) — Мутаъоли — Ҳар қандай нуқсондан юксак
- الْبَرّ — Al-Barr: Барр (Ал-Барр) — Барр — Бандаларига яхшилик қилувчи
- التَّوَّاب — At-Tawwab: Тавваб (Ат-Тавваб) — Тавваб — Тавба қилганларнинг тавбасини қабул қилувчи
- الْمُنْتَقِم — Al-Muntaqim: Мунтақим (Ал-Мунтақим) — Мунтақим — Осийлардан адолат билан қасос олувчи
- الْعَفُوّ — Al-Afuww: Афув (Ал-Афув) — Афув — Гуноҳларни ўчириб юборувчи
- الرَّؤُوف — Ar-Ra'uf: Рауф (Ар-Рауф) — Рауф — Ўта меҳрибон ва шафқатли
- مَالِكُ الْمُلْك — Malik-ul-Mulk: Мулк эгаси (Малик-ул-Мулк) — Маликул-мулк — Мулкига истаганча тасарруф қилувчи
- ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَام — Dhul-Jalali wal-Ikram: Жалол ва икром соҳиби — Улуғлик ва карам соҳиби, буюклик эгаси
- الْمُقْسِط — Al-Muqsit: Ал-Муқсит — Ҳукмида адолатли, инсофли
- الْجَامِع — Al-Jami': Ал-Жомеъ — Ҳисоб куни учун махлуқотларни тўпловчи
- الْغَنِيّ — Al-Ghani: Ал-Ғаний — Ўзидан бошқа барча нарсадан беҳожат
- الْمُغْنِي — Al-Mughni: Ал-Муғний — Хоҳлаганини бой қилувчи, бойлик берувчи
- الْمَانِع — Al-Mani': Ал-Мониъ — Хоҳлаганини ҳикмати билан тўсувчи ва ҳимоя қилувчи
- الضَّارّ — Ad-Darr: Ад-Дорр — Хоҳлаганига тақдири билан зарар етказувчи
- النَّافِع — An-Nafi': Ан-Нофеъ — Хоҳлаганига фойда берувчи
- النُّور — An-Nur: Ан-Нур — Осмонлар ва ерни нур билан ёритган зот
- الْهَادِي — Al-Hadi: Ал-Ҳодий — Бандаларини ҳаққа йўлловчи
- الْبَدِيع — Al-Badi': Ал-Бадеъ — Мисолсиз яратувчи, беназир ижодкор
- الْبَاقِي — Al-Baqi: Ал-Боқий — Ҳеч қачон йўқ бўлмайдиган, абадий боқий
- الْوَارِث — Al-Warith: Ворис (Ал-Ворис) — Ул мерос қолдирувчи зот бўлиб, барча махлуқот фано бўлгандан сўнг ҳам боқий қолади
- الرَّشِيد — Ar-Rashid: Рашид (Ар-Рашид) — Ул тўғри йўлга бошловчи зот бўлиб, барча феъллари мақсадга мувофиқ келади
- الصَّبُور — As-Sabur: Сабур (Ас-Сабур) — Ул беҳад сабрли зот бўлиб, гуноҳкорларни дарҳол жазоламайди
Кўп бериладиган саволлар
- Allohнинг 99 исми нима?
- Allohнинг 99 исми, Asma ul-Husna ("энг гўзал исмлар") деб аталиб, Қуръон ва Суннатда Alloh таолонинг сифат ва исмлари билан тавсифланади; жумладан, Ар-Раҳмон (Меҳрибон) ва Ал-Малик (Подшоҳ). Бу сон ҳадисда: "Allohнинг тўқсон тўққизта исми бор, юздан бир кам" деб белгиланган.
- Allohнинг исмлари Қуръонда қаерда келади?
- Исмлар Қуръоннинг турли жойларида учрайди. Alloh таоло: "Allohга энг гўзал исмлар тегишли, бас, Уни шу исмлар билан чақиринг" (Аъроф, 7:180) деб айтади. Ҳашр сурасининг охирида бир неча оятда (59:22–24) тўртта исм тилга олинади. Исро сурасида (17:110) эса: "Айтинг: Alloh деб ёки Раҳмон деб чақиринг, қайси исм билан чақирсангиз ҳам, энг гўзал исмлар Унга тегишли" деб таъкидланади.
- 99 исмни ёдлашда савоб борми?
- Ҳа. Пайғамбар ﷺ: ким тўқсон тўққизта исмни санаб ёдласа (тушуниб ва амал қилиб), жаннатга киради, дедилар. Бу Саҳиҳ ал-Бухорий (№ 2736) ва Саҳиҳ Муслимда (№ 2677) ривоят қилинган. Саналаш (иҳсо), фақат санашдан иборат эмас, балки маъноларини тушуниш ва уларга амал қилишни ҳам ўз ичига олади.
- Қуръонда Allohнинг 99 тадан ортиқ исми борми?
- Ҳа. Ибн Ҳажар ал-Асқалоний каби олимлар Allohнинг исмлари тўқсон тўққиз билан чекланмаслигини таъкидлайдилар; ҳадисдаги рақам жаннат ваъда қилинган исмларга хос бўлиб, Унинг исмларига чегара эмас. Тўқсон тўққизта исмнинг машҳур рўйхати Абу Ҳурайра томонидан ривоят этилган ва Сунан ат-Термизийда (№ 3507) қайд этилган.
- "Asma ul-Husna" нима маъно англатади?
- Asma ul-Husna (الأسماء الحسنى) "энг гўзал исмлар" деб таржима қилинади. Қуръон бу ибораны тўрт марта (7:180, 17:110, 20:8 ва 59:24) ишлатиб, Allohнинг ҳар бир исми мукаммал, гўзал ва ҳар қандай нуқсондан пок эканини тасвирлайди.
- Allohнинг улуғ исми (Исм ал-Аъзам) қайси?
- Кўпчилик олимлар Allohнинг улуғ исми (Исм ал-Аъзам) "Alloh" исмининг ўзи эканини айтадилар; бошқалари эса Сунан Аби Довуд (№ 1495) ва ат-Термизийдаги (№ 3478) ҳадисга асосланиб, ушбу исм билан қилинган дуо ижобат бўлишини таъкидлаб, Ал-Ҳайй Ал-Қайюм (Абадий Тирик, Ўз-Ўзига Кифоя) деб кўрсатадилар.
- Allohнинг 99 исмини қандай ёдлаш мумкин?
- Исмларни бешта-ўнтадан гуруҳларга бўлиб, ҳар кун маъноси билан бирга такрорланг ва беш вақт намоздан кейин тиловат қилинг. Исмларни аудиода эшитиш ва қисқача тафсирларини ўқиш ёдлашни анча тезлаштиради, Qurani иловаси барча тўқсон тўққизта исмни маънолари ва аудиоси билан шу мақсадда тақдим этади.
- Allohнинг исмларини интернетсиз ўрганса бўладими?
- Ҳа. Бепул Qurani иловасида 99 та исмнинг тўлиқ рўйхати маънолари ва аудиоси билан мавжуд бўлиб, рекламасиз, аккаунт талаб қилмасдан тўлиқ оффлайн режимда ишлайди.